Contact Stad-Forum

In 2011 is Stad-Forum opgericht. Stad-Forum is een nieuw en onafhankelijk podium in Amsterdam voor gesprekken over ruimtelijke vraagstukken in de stad.

www.stad-forum.nl
info@stad-forum.nl

 

Advies over het Bos en Lommerplein en omgeving

ARS document - serie: 1995 nr: 17-95 [juli]

[download dit document]

[inhoudsopgave] [samenvatting] [aanbevelingen]

INHOUDSOPGAVE

  1. INLEIDING
    1. Stand van zaken
    2. Het Algemeen Uitbreidingsplan
    3. Structuurverandering in woontypologie en Tuinstadkarakter
  2. HOOFDFUNCTIE en WERVINGSKRACHT
    1. Aanzetten tot een stadsdeelcentrum
    2. Wervingskracht
  3. OVERKLUIZING en STEDEBOUWKUNDIGE INPASSING
    1. Overbrugging tussen oost en west
    2. Het verkavelingsprincipe
  4. OPENBARE RUIMTEN en het CENTRALE PLEIN
    1. Openbare ruimten in het plangebied
    2. Het centrale plein
  5. BESTAANDE KANTOORGEBOUWEN
  6. AANSLUITING van het STADSDEEL op het OPENBAAR VERVOER
  7. REALISERING VAN DE PLANNEN

SAMENVATTING

  De ARS wijst er in dit advies op hoe de uitleg van het AUP (Alg. Uitbreidingsplan) voor Bos en Lommer is gebaseerd op het strokenbouwprincipe en hoe deze opzet op brute wijze werd doorsneden door de Ringweg. Zo werd het AUP ter plaatse van het Bos en Lommerplein tot een onduidelijke en tochtige ruimte. Vooral de open (verkeers)ruimte ziet hij als oorzaak van de opsplitsing van Bos en Lommer in een oostelijke en westelijke helft. Dit kan worden tegengegaan door het tot stand brengen van een boulevardwerking voor de Bos en Lommerweg alsmede door te komen tot een aansluitend (stadsdeel)centrumplein. Hij ziet dit als een strategisch punt voor de hele stadslob Slotermeer/Geuzenveld. Daarmee onderschrijft hij de voornemens van het stadsdeel.
Vervolgens geeft de ARS een planningsvolgorde aan en ziet de opdracht vooral binnen het gegeven dat het geheel van de Westelijke Tuinsteden aan herpositionering toe is, deels omdat het geen stadsrand meer is, deels omdat de woningvoorraad er aan herziening toe is. In zo'n breder kader hoort ook een herziene relatie met het openbaar vervoerstelsel thuis. De ARS mist deze specifieke typering van de stadsvernieuwingsopgave als start voor de aanpak in het plangebied. Er wordt met het huidige plan te snel toegewerkt naar een verkavelingsoplossing rond het kruispunt. Eerst moet helderheid komen over de stedebouwkundige verbeteringen voor het geheel, waarna de invulling voor het plein een uitvloeisel daarvan vormt. Hij vindt overigens dat de kracht van het Bos en Lommerplein zelf primair binnen het stadsdeel en de stadslob moet worden gevonden, dwz. het hoofdaccent zal op wonen en lokale voorzieningen komen te liggen, evenwel gaat het om een volwaardig hart voor Bos en Lommer met mogelijk een enkele vestiging van groter belang, uitgelokt door een speciale vormgeving van de overkluizing.
Het Bos en Lommerplein heeft het relatieve voordeel dat het de eerste overkluizing van de Ringweg is. Belangrijk is fricties, die ontstaan bij deze verdichtingsbouw, op een geïntegreerde wijze op te lossen en wel zó dat zowel de enorme open ruimte wordt opgevuld, de verbinding tussen de 2 delen van het stadsdeel wordt hersteld, een goede vormgeving tot stand komt die aantrekkelijk is voor de meer dan lokaal geïnteresseerde vestiging en de lokale woningvoorraad een stimulans krijgt.
Het terugbrengen van de breedtemaat van de weg op het viaduct vindt de ARS een goede aanzet, met het doorzetten van de woningtypologie van 4 hoog portiek/etagestroken is de ARS minder gelukkig, omdat dit te weinig kwaliteit toevoegt. Een volgende voorwaarde ziet de ARS in het terugwinnen van de overmaat aan ruimte op het Bos en Lommerplantsoen, ondanks de aanwezigheid van de tramlus. Verder dient ook het GAK-gebouw in de verbeteringsplannen te worden opgenomen.


AANBEVELINGEN

  1. Het weer bijeenbrengen van oostelijk en westelijk Bos en Lommer moet worden geïntegreerd met het sociaal en stedebouwkundig aantrekkelijker maken van de gehele woonwijk. Dit is een stadsvernieuwingsopgave, afgeleid van de herbezinning over de wijken '50-'60. De ARS beveelt aan zowel de veranderde positie van het stadsdeel, de woningvoorraad als het O.V-stelsel hierin te betrekken.
  2. Het te bereiken voorzieningenniveau moet primair zijn afgestemd op het stadsdeel, met een incidentele overstijging. Openstaande vragen in die afstemming betreffen de aansluiting op het winkellint van de B. de Vlugtlaan en de balans met het winkelcentrum Plein '40-45.
  3. De ARS beveelt aan de vormgeving van de overkluizing speciale aandacht te geven om zo investeerders te trekken. Een belangrijke factor voor de belevingswaarde is de transparantie. Voor de publieksbeleving is een baliefunctie daar aan te bevelen.
  4. Er moet gezocht worden naar bouwvormen die doorbreking van het eenzijdige woningbestand en daarmee van de bevolkingsopbouw in Bos en Lommer kunnen teweeg brengen. Voortzetting van de strokenverkaveling biedt z.i. onvoldoende kans hiertoe. Hij beveelt aan andere woningtypologieën te introduceren, ook die welke hoger gaan dan 4/5 lagen, daar kan bovendien een nieuwe stedelijkheid mee worden uitgedrukt.
    In deze context verdient het aanbeveling te zien of de woningmarktsector een groter financieel deel van de planopbrengsten kan genereren dan de genoemde 20%.
  5. Het is raadzaam bij de ideevorming voor de pleinbebouwing ook de maat en schaal van het GAK-gebouw en het 'blauwe' kantoorgebouw te betrekken. Dit kan gevolgen hebben voor de beleving van het aanzicht en het maaiveld.
  6. Een van de grote hindernissen voor een goed plein is de tramlus. Binnen een heroriëntatie van Bos en Lommer zou ook de aantakking op het O.V.-net aan de orde moeten komen met de Ringlijn en de uitgroei van station Sloterdijk als nieuwe aanknopingspunten.