Contact Stad-Forum

In 2011 is Stad-Forum opgericht. Stad-Forum is een nieuw en onafhankelijk podium in Amsterdam voor gesprekken over ruimtelijke vraagstukken in de stad.

www.stad-forum.nl
info@stad-forum.nl

 

Advies over De Stad als Casco

ARS document - serie: 1997 nr: 13-97 [mei]

[download dit document]

[inhoudsopgave] [samenvatting] [aanbeveling]

INHOUDSOPGAVE

  1. INLEIDING
    1. Aanleiding en opzet van het advies
    2. Filosofie van het Podium
  2. PROBLEEMSTELLING
  3. HET PODIUM-MODEL IN DE PRAKTIJK
    1. Waardevermeerdering
    2. Het financieel-juridisch model
    3. Ontwikkelingsstrategie
  4. DE DIRECTE OMGEVING
    1. De openbare ruimte
    2. Beeldkwaliteit en welstand
  5. KEUZE VAN HET GEBIED
    1. De IJ-oevers als plangebied
    2. Andere gebieden

SAMENVATTING

  De menging van functies in een stedelijke en compacte opzet is het onderwerp van dit advies. Het behandelt de dilemma's uit dit thema: Enerzijds bestaat er veel aandacht en interesse voor de (binnen-) stedelijke vorm van samenleven en anderzijds worden de voorwaarden daarvoor onderuit gehaald door een zwaardere milieunormstelling en een sterkere afhankelijkheid van het marktmechanisme.

De ARS gaat verder in op de filosofie van 'Het Podium Werken aan het IJ', een samenwerkingsverband van verschillende initiatiefnemers dat de genoemde dilemma's probeert op te heffen. Het ziet zijn filosofie als bijdrage in het vlot trekken van de ontwikkelingen aan de IJ-oever en wil daarmee een binnenstedelijk milieu creëren dat aansluit op de binnenstad. De ARS vindt de gedachte van het Podium van belang omdat deze een aanzet geeft tot het maken van een nieuwe stedelijkheid.
Er wordt door het Podium een geleidelijke gebiedsontwikkeling voorgestaan waarbij het bestaande als gegeven wordt beschouwd. In het ontwikkelingsproces ontstaat niet alleen een stedelijke ruimte maar ook een andere dan gebruikelijke stedelijke samenleving, waarin een ieder specifiek gedeelde verantwoordelijkheden heeft. Door grondeigenaar, opstaleigenaar en gebruiker een evenredig belang en verantwoordelijkheid in de ontwikkeling van een bepaald gebied te geven, kan met weinig aanvangskapitaal in korte tijd een volwaardig stedelijke ruimte worden gecreëerd. Door minder vrijheidsbeperkende regelgeving ontstaan gewenste kwaliteiten als 'complexiteit' en 'menging', terwijl een grote betrokkenheid van de gebruikers gegarandeerd blijft.
Uitgangspunt is het collectief handelen door alle betrokkenen vanaf het eerste moment, ook in financiële zin. Tevens wordt gestreefd naar een optimale vrijheid van de verschillende gebruikers. Door een lage aanvangsinvestering wordt een brede toegankelijkheid mogelijk gemaakt. Belangrijke voorwaarde is, dat alle betrokkenen een evenredige stem hebben in het ontwikkelingsplan. Dit wordt geformaliseerd door de oprichting van een Grondmij, waarin het gecollectiveerd grondbezit geregeld en de ontwikkeling gecoördineerd wordt.

De ARS heeft enkele kanttekeningen en vragen bij de Podium-aanpak:
- Het publieke karakter van de openbare ruimte: Onduidelijk is hoe dit geregeld wordt.
- Het dilemma van de collectieve actie: Kunnen de belangen van de deelnemers op één lijn blijven?
- De complexiteit van het Podium-model: In hoeverre kunnen bestaande regelingen dezelfde effecten sorteren?


AANBEVELINGEN

  Ondanks een aantal onduidelijkheden in het model van het Podium is de ARS van mening dat de gemeente haar medewerking moet geven aan het tot stand brengen van een experiment in de zin zoals het Podium dit naar voren heeft gebracht.
Het gaat om steun aan een principieel uitgangspunt, waardoor het experiment een zaak wordt die meer algemene geldigheid krijgt. De aanpak zou als één van de mogelijkheden voor het huisvesten van wonen en werken moeten worden erkend. Daarbij hoeft deze mogelijkheid niet beperkt te worden tot lokaties aan de IJ-oever, ook andere plekken moeten in aanmerking komen.