Contact Stad-Forum

In 2011 is Stad-Forum opgericht. Stad-Forum is een nieuw en onafhankelijk podium in Amsterdam voor gesprekken over ruimtelijke vraagstukken in de stad.

www.stad-forum.nl
info@stad-forum.nl

Advies over de Amsterdamse inbreng in de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening

ARS document - serie: 1999 nr: 99-14 [juni]

[download dit document]

[inhoudsopgave] [samenvatting] [aanbevelingen]

INHOUDSOPGAVE

INLEIDING
1. Inzet van het Rijk
2. Algemene invalshoek: verbinding zoeken met voorafgaand beleid
CULTUURKENMERKEN ALS UITGANGSPUNTEN VOOR RUIMTELIJK BELEID
1. Herstructurering van de materiële èn immateriële kanten van de stad
2. Stad en verscheidenheid
3. De cultuurhistorische kwaliteit in het stedelijk netwerk
DE CORRIDOR-ONTWIKKELING
1. Goedkope grond
2. Weerstanden in het Corridor-debat
3. Opties voor bedrijfslocaties in stedelijke netwerken, bijv. in Amsterdam
4. Twee handvatten in het Amsterdamse
  1. Corridors die er al liggen, betere inpassen
  2. Op knooppunten van openbaar vervoer hoger inzetten
  3. Conclusie
DE OPGAVEN
1. Verheldering van de Delta-metropool
2. Coalities en het samengaan van doelstellingen
3. De verstedelijkingsinhoud
4. Amsterdamse opgaven, ofwel hoe kwaliteit met diversiteit samenhangt
  1. De kwaliteit van de woningvoorraad
  2. Bedrijfslocaties
  3. De luchthaven
  4. Bereikbaarheid en verstedelijkingsrichting
  5. De landelijke gebieden
5. De verstedelijkingsinstrumenten
6. Sturing door de overheid als uitgangspunt

SAMENVATTING

De ARS ziet als een vruchtbare invalshoek voor de A'damse bijdrage om de opgave van nu te verbinden met de lacunes uit voorgaand beleid. Hij geeft aan dat de 'Netwerkstad' waarvan A'dam deel uitmaakt in de Noordvleugel als context op de eerste plaats moet staan. De vroegere overloopkernen maken daar deel van uit plus de werkgebieden die gegroeid zijn, zoals het N.Zee-kanaalgebied en Schiphol. Vanuit het verleden is er een achterstand, vooral in de verbindingen. Die dient allereerst in de 5e Nota gesignaleerd te worden.
Daarnaast is de regie nog niet op orde die ervoor moet zorgen dat de regio een compleet pakket biedt aan woon- en werkmilieu's waarin de stad zijn specialisaties heeft. Die mogen overigens niet te smal zijn. Verder dient A'dam niet alleen erkend te worden in zijn materiële opgaven, maar ook in zijn immateriële (t.a.v. kennis, cultuur, kunst en creativiteit). Die moeten op peil blijven. Ook beveelt hij aan hoofdpunten van een sociale agenda in te brengen (niet alles hoeft 'top' te zijn). Tenslotte pleit hij voor een inzet op de cultuurhistorische kwaliteiten die in het A'dams stedelijk netwerk aanwezig zijn zowel in bebouwd als onbebouwd gebied. Deze onbebouwde scheggen kunnen door een combinatie van agrarisch gebruik en natuurwaarden een nieuwe stimulans krijgen.
De ARS ziet het thema 'corridors' niet als een grote bedreiging voor de stad, als het begrip nuchter ontleed wordt. Assen als Zuidas, Westas, N.Zeekanaalgebied, die er al in het Amsterdamse liggen, zijn in feite corridors. Daar is een grote kwaliteitssprong te behalen als ze aan de tijd aangepast en in het stadslichaam of regioconcept opgenomen worden. De vestigingskwaliteit maar ook de stedebouwkundige waarde ervan te verhogen is een opgave op het niveau van de 5e Nota. Als handvat daarvoor ziet de ARS het intensiveren van de knooppunten op die assen, m.n. stationslocaties, zowel in vervoerskundige als stedebouwkundige zin. Beleidstaak is te zorgen dat investeringen daar bij voorkeur terecht komen en er meerwaarde ontstaat, zodat deze knopen ook ruimtelijk voor de omgeving meer gaan betekenen.
Zeker wordt hierdoor de relatie met de Randstad als geheel en verder niet onbelangrijk, maar meer helderheid is nodig over wat relaties op afstand betekenen. De ARS bepleit vooral een economische benadering i.p.v. deze te verschralen tot wensenlijstjes voor verbindingen vanuit het idee van de Deltametropool. Hij waarschuwt voor een inbreng in de 5e Nota van lijsten met projecten. Hij pleit ervoor ze te plaatsen in de context van de stedelijke opgave zodat een completer stedelijk milieu aan de orde komt, zoals bij het hoofdcentrum Bijlmer, de Zuidas, maar ook bij de opgave in de Tuinsteden met hun speciale karakter, in Noord met zijn dorpenstructuur, Zaanstad met zijn herstructureringsopgave en IJburg. Een pleidooi voor de selectieve woonmilieu's die hierbij horen dient door de 5e Nota gesteund te worden.
Het pleidooi voor een parkeerbeleid, afgestemd op de soort bedrijfslocaties, hoort ook opgenomen te worden als erkenning van een sturend beleid. A'dam moet een evaluatie zien los te krijgen van het ABC-beleid als opstap naar een hernieuwd vestigings- en bereikbaarheidsbeleid in de regio.
M.b.t. Schiphol adviseert de ARS een inbreng die onderscheid maakt naar de middenlange termijn waarbij Schiphol op de huidige plek zoveel mogelijk wordt gevrijwaard, en de lange termijn waarbij een optie 'Noordzee' aan de orde komt in een eventuele combi met een voorhaven.
De verstedelijkingsrichting zou volgens de ARS in de 5e Nota de volgende accenten moeten krijgen: Kwaliteitsverbetering in noordzuidrichting van de agglomeratie Amsterdam-Zaanstad en in de oost-westrichting een volwaardige verstedelijkingsinzet op de lijn Amsterdam - Almere. De verbetering van de zeetoegang aan de westkant dient als steunpilaar voor de economische ontwikkeling te worden ingezet.

AANBEVELINGEN

Formuleer de achterstand aan verbindingen in de regio die sinds de overloop zijn ontstaan.
Breng de speciale milieu's in die Amsterdam wil realiseren.
Geef meer aandacht aan de immateriële opdracht van Amsterdam (kennis, cultuur, kunst, creativiteit).
Breng een sociale agenda in.
Geef de cultuurhistorische waarden in de regio een volwaardige plaats naast andere opgaven.
Gebruik de agrarische herstructureringsagenda om de natuurwaarden en in ruimtelijke zin de scheggen van Amsterdam een nieuwe kans te geven via erkenning in de 5e Nota.
Gebruik de bestaande assen als ontspannen interpretatie van de corridorgedachte. Betrek daar ook het Noord-Zeekanaalgebied (NZKG) bij.
Verstevig de positie van de stations in het Amsterdamse, zowel vervoerskundig als stedebouwkundig.
Vraag om opheldering van de samenhangen uit de 'Deltametropool' en weeg de relaties die de schaal van de Noord-vleugel te boven gaan om te zien waar de prioriteiten moeten liggen.
Plaats wensenlijstjes in een context en vertaal ze in stedebouwkundige opgaven.
Vraag om een parkeerbeleid in de Netwerkstad als onderdeel van sturend beleid en breng de wens in van een evaluatie van het ABC-beleid als bouwsteen naar een nieuw locatiebeleid.
Maak voor Schiphol een scheiding tussen middellange en lange termijn. Vrijwaar de luchthaven over de middellange termijn en zet in op een Noordzee-optie voor de lange termijn in een combinatie met een voorhaven.
Geef een prioriteit aan voor de relatie met Zaanstad en die met Almere, ook waar het de verstedelijkingsinzet betreft en zet in op een snelle verbetering van de zeetoegang bij IJmuiden