Contact Stad-Forum

In 2011 is Stad-Forum opgericht. Stad-Forum is een nieuw en onafhankelijk podium in Amsterdam voor gesprekken over ruimtelijke vraagstukken in de stad.

www.stad-forum.nl
info@stad-forum.nl

 

Advies over het Stedebouwkundig Programma van Eisen Amstelcampus

ARS document - serie: 2004 nr: 28-04 [december]

[download dit document]

[inhoudsopgave] [samenvatting] [aanbevelingen]

INHOUDSOPGAVE

  1. PROBLEMATIEK IN HOOFDLIJNEN
    1. Stadscampus als impuls voor kwaliteit
    2. Stedebouw in het gedrang
    3. Openbare ruimte integreren
    4. Culturele en economische bijdrage
    5. Fasering
    6. Supervisie
  2. STEDEBOUWKUNDIGE OPZET
    1. Naar een herinterpretatie van de Wibautas
    2. Singelgrachtzone / oost-west as
    3. Scheppen van meer samenhang
    4. Krappe ruimtes tussen de bouwvolumes
  3. OPENBARE RUIMTE
    1. Verblijfsklimaat en windhinder
    2. Voetgangersroutes
    3. Atrium en route-omlegging bij het Kohnstammhuis
    4. Klimaat op het nieuwe Wibautplein
  4. VOORZIENINGEN en BEDRIJVIGHEID
    1. Garanties voor plintfuncties
    2. Bedrijvigheid en voorzieningen mixen
  5. FASERING
  6. SUPERVISIE

SAMENVATTING

  Het ARS-advies opent met steun voor het initiatief van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) om op deze plek zijn onderwijsfuncties bijeen te brengen en dit in de vorm van een stadscampus op te zetten. De ARS ziet dat als een kans voor een kwaliteitsimpuls naar de omgeving.
Vanwege de bijzondere ligging van het plangebied vindt de ARS dat hier de hoogste kwaliteit vereist is. Dit des te meer omdat door de voorgestelde sloop van het Wibauthuis er stedebouwkundig interessante rooilijnen en goede ruimtevorming verdwijnen. Het Stedebouwkundig Programma van Eisen (SPvE) evenaart dit nog niet. Ook maakt de schaalsprong van het complex het noodzakelijk extra zorg te besteden aan de stedebouwkundige aansluiting op de omgeving.

De ARS ziet dat is uitgegaan van een fors bouwprogram en een groot aantal functies. Als private partij heeft de HvA veel volume laten intekenen. De focus op dat overladen program heeft ertoe geleid dat het plan niet optimaal is toegesneden op de omgeving. Afslanken of afsplitsen van programma-onderdelen zou daartoe meer mogelijkheden scheppen. Volgens de ARS is een goede stedebouwkundige inpassing nu in de verdrukking gekomen. Zowel de interne opzet als de aansluitingen met de buurten lijden daaronder en moeten beter.
Het advies noemt in dit verband:
  • de (trapsgewijs verlopende) te omvangrijke volumes aan de Eerste Boerhaavestraat;
  • de nauwe binnenruimte op de Rhijnspoorlocatie (tussen woon- en onderwijsvleugel);
  • de nauwe binnenruimte voor de woningen aan de Van Musschenbroekstraat;
  • de effectmetingen laten te veel schaduwplekken en punten met windhinder zien;
  • de omkeringen van voor- en achterkanten en aansluitingen op het publiek domein (straat/plein)
De in een eerder ARS-advies (op de NvU) gevraagde aandacht voor de openbare ruimte komt in het SPvE te weinig aan bod. Er zijn wel verwijzingen naar de Nota Singelgrachtzone en het Masterplan Wibautas maar goede verweving ermee vindt niet plaats. De Amstelcampus overtreft alle volumes aan de Wibautas en dient dan ook in wisselwerking met die andere planvoornemens te staan, dwz. niet alleen aanpassen aan, maar ook spelen met de inrichting van de Wibautstraat en Mauritskade hoort volgens de ARS bij een complete planvorming.
De ARS is daarom van mening dat het Masterplan Wibautas niet star mag zijn en zo nodig wijzigingen moet toelaten, gezien de grote toename aan langzaam verkeer van en naar de stadscampus. De invloed op looplijnen en ontsluitingen strekt zich uit tot en met de metro-ingangen van het Weesperplein. De belangen van een private partij hebben niet de zorg voor het publiek domein tot uitgangspunt gehad. Daarom moet dat extra aan de orde komen. Vanuit die invalshoek dienen de omloopbewegingen voor de voetganger, achter het Kohnstammhuis langs, ter discussie te komen.


AANBEVELINGEN

  1. Zoek naar mogelijkheden om het programma te verkleinen, eventueel te schuiven binnen het plangebied of deelfuncties af te scheiden, zodat de ruimtevorming meer ontspannen wordt.
  2. Onderzoek een uitruil tussen de woon/hotelfunctie aan de Mauritskade (Rhijnspoor-locatie) en onderwijsfunctie aan de Eerste Boerhaavestraat. Mogelijk kunnen zo de stedebouwkundige knelpunten op beide locaties verholpen worden.
  3. Kijk of het standaardprofiel van het Masterplan Wibautas herziening vereist, zodat de barrièrewerking ervan vermindert en tegelijk de publieksfunctie van de straat verbetert.
  4. Onderzoek de mogelijkheid tot tweezijdig gebruik van het Kohnstammhuis zodat aan de zijde van de Wibautstraat ook entrees en publieksgerichte functies kunnen functioneren.
  5. Geef aan welke inrichting en boombeplanting aan de gevelzijde van de Mauritskade gedacht zijn en hoe hier een prettig verblijfsklimaat kan ontstaan.
  6. Stel extra inrichtingseisen op voor de nieuwe pleinruimte (Wibautplein), waarbij ook verant-woording voor het gebruik en functioneren op de buitenschoolse tijden wordt afgelegd.
  7. Zorg voor garanties voor de invulling van de plinten zodat ze aansluiten op de looproutes en bijdragen aan het sociaal-cultureel klimaat van de gehele omgeving.
  8. Zorg er met een nauwgezette fasering voor dat er geen oningevulde plekken ontstaan.
  9. De ARS meent dat bij deze complexe opgave waar stedebouw merkbaar geen uitgangspunt is geweest, supervisie met die invalshoek toegevoegd moet worden.