Brief over De Wibautas: Kansen en aanbevelingen

ARS document - serie: 2007 nr: 12-07 [augustus]

Geachte heer / mevrouw,

De tijd is rijp om de Wibautas met een samenhangende aanpak een kwaliteitsimpuls te geven. De urgentie van een dergelijk aanpak op korte termijn wordt door alle direct betrokken partijen onderschreven en de oplossingen worden door henzelf aangedragen. Dat bleek uit een door de Amsterdamse Raad voor de Stadsontwikkeling (ARS) op 1 juni georganiseerde bijeenkomst over de toekomst van de Wibautas. De ARS zet in deze brief uiteen wat er voor nodig is om de kansen voor de Wibautas te verzilveren en zal hierover in het najaar een vervolgbijeenkomst organiseren.


HUIDIGE SITUATIE

Met de Wibautas, gelegen tussen het Amstelstation en de IJ-tunnel, is het de afgelopen jaren niet goed gegaan. In 2002 is een Masterplan opgesteld om deze meer samenhangend te ontwikkelen, maar met dit plan is niets gedaan. De Wibautas heeft geen prioriteit (meer) bij de Centrale Stad, er is geen geld beschikbaar en het tempo is stilgevallen. Door gebrek aan een stedebouwkundige visie op het hele gebied, ontbreekt de nodige samenhang tussen functies, openbare ruimte en de te realiseren gebouwen in de plannen. Ondertussen worden er wel los van elkaar bouwplannen ontwikkeld, die zich als incidenten langs een overwegend slecht aangelegde en slecht onderhouden openbare ruimte aaneenrijgen. Ook ontbreken visies op de stedebouwkundige aansluiting met de achterliggende buurten en op de manier waarop een goede verbinding kan worden gelegd tussen de buurten aan beide zijden van de Wibautas.
Het grootste probleem lijkt dat niemand zich voor de Wibautas als geheel verantwoordelijk voelt en dat er onvoldoende wordt nagedacht over de inbedding daarvan in de stad. Dit kan veranderen als de Centrale Stad, de stadsdelen Centrum en Oost-Watergraafsmeer, stakeholders als woningcorporaties, projectontwikkelaars, bedrijven en instellingen aan de Wibautas zoals de Hogeschool van Amsterdam en buurtvertegenwoordigers de handen ineen slaan voor een integrale gebiedsontwikkeling.

KANSEN

Op 1 juni 2007 heeft de ARS met al deze partijen een fietstocht door de Wibautas georganiseerd, gevolgd door een debat over de vraag wat er voor nodig is om van de Wibautas een mooie, samenhangende straat te maken. Een hoopgevende conclusie van dit 'spoedoverleg' was dat alle partijen de urgentie zien van een samenhangende aanpak om de Wibautas snel een kwaliteitsimpuls te geven.
Uit de vele kleine en grotere initiatieven die aan de Wibautas van de grond komen, zoals restaurant Dauphine op de kop bij het Prins Bernhardplein en de tijdelijke invulling van het Volkskrantgebouw met kunstenaars en startende ondernemers in de creatieve sector, blijkt dat het er begint te leven. Daarnaast liggen er concrete initiatieven van ontwikkelaars voor bijvoorbeeld de Parooldriehoek, die snel tot uitvoering kunnen komen.
Om de samenhang erin te krijgen kondigde wethouder T. Herrema tijdens het genoemde ARS-debat aan dat het Masterplan uit 2002 komend najaar zal worden geactualiseerd en geactiveerd. Verder zijn de Centrale Stad en de stadsdelen Centrum en Oost-Watergraafsmeer bereid na te denken over een vorm van samenwerking met de marktpartijen. De marktpartijen zijn op hun beurt bereid het gebrek aan financiële middelen bij de Centrale Stad te compenseren door te investeren in de openbare ruimte en daarmee bij te dragen aan een kwaliteitsverbetering en een procesversnelling.
Als er dan nog geen tempo in een samenhangende aanpak komt overweegt wethouder Herrema van de Wibautas een grootstedelijk project te maken. Stadsdeel Oost-Watergraafsmeer is daar overigens geen voorstander van en had dit voorjaar al het initiatief genomen een Kwartiermaker voor de Wibautstraat aan te stellen. Hij heeft een voorstel gedaan voor een integrale ontwikkeling van de Wibautstraat. Voor de uitvoering zullen een programmamanager en een supervisor worden aangesteld.

AANBEVELINGEN

De ARS is optimistisch over de kansen voor de Wibautas. De uitkomsten van het ARS-debat van 1 juni sluiten goed aan op het voorstel van de Kwartiermaker van Stadsdeel Oost-Watergraafsmeer voor een integrale ontwikkeling van de Wibautstraat. De ARS wil deze benadering doortrekken naar hele Wibautas.
Nu is het moment om de kansen te verzilveren. Hiervoor doen wij de volgende aanbevelingen:

1. Maak haast met de actualisering en activering van het Masterplan Wibautas uit 2002 zodat op korte termijn kan worden gewerkt aan een samenhangende aanpak van de Wibautas.
2. Onderzoek de mogelijkheden van langdurige samenwerking voor de aanpak van de hele Wibautas tussen de Centrale Stad, stadsdelen Centrum en Oost-Watergraafsmeer, woningcorporaties, projectontwikkelaars, bedrijven en instellingen aan de Wibautas en buurtvertegenwoordigers.
3. Maak afspraken over regie en verantwoordelijkheden voor de hele Wibautas en bepaal vooraf wat er centraal moet worden geregeld in het Masterplan.
4. Investeer in een kwalitatief hoogwaardige inrichting van de straat ('tapijt') als drager van een nieuwe Wibautas met een hoog ambitieniveau. Maak in dat verband gebruik van het aanbod van marktpartijen om, in goed overleg, in de openbare ruimte te investeren.
5. Benut de aanpak van de Wibautas om zowel functioneel als visueel goede verbindingen te zoeken met de achterliggende buurten en de barrièrewerking van de Weesper- en Wibautstraat op te heffen. Biedt de mogelijkheid om een passende invulling van de plinten langs de as te realiseren.
6. Lift mee met bruisende initiatieven die al aan de Wibautas worden genomen en stimuleer vergelijkbare nieuwe initiatieven.

TEN SLOTTE

De ARS wil dit najaar een tweede inspirerende bijeenkomst organiseren met alle bij de Wibautas betrokken partijen, om zo bij te dragen aan de noodzakelijke voortgang.


Met vriendelijke groet,


Mw. drs. E. Eshuis
(voorzitter)

Dhr. drs. H.C. Grünhagen
(secretaris)