Brief over Stedebouwkundig Plan: Een Nieuw Stadionplein

ARS document - serie: 2008 nr: 16-08 [december]

Geachte heer / mevrouw,

Stadsdeel Oud-Zuid heeft de ARS gevraagd te reageren op het concept Stedebouwkundig Plan (SP) voor het Stadionplein. Eerder heeft de ARS al geadviseerd over de hieraan voorafgaande plannen, het Investeringsbesluit uit 2007 (ontwerp van bureau OMA) en het Burgerinitiatief uit 2008. In het nu voorliggende SP zijn elementen uit beide plannen samengebracht. Positief is het schrappen van het Cultuurgebouw uit het OMA-plan, maar het overnemen van de zuidelijke invulling uit het Burgerinitiatief vindt de ARS geen verbetering.
Het stadsdeelbestuur heeft het SP al uitgebracht en inmiddels voorgelegd aan de raadscommissie. De ARS heeft begrip voor de politieke realiteit en ondersteunt de wens om snelheid in de planvorming voor een nieuw Stadionplein te brengen. Toch adviseren we de stadsdeelraad dit plan aan te passen op basis van onze eerdere reacties, die we hieronder nog eens kort herhalen.

MATE VAN GEDETAILLEERDHEID

Opvallend is dat het plan zowel architectonisch als programmatisch tot in detail is uitgewerkt. De vraag is hoe dit stedebouwkundig plan straks wordt vertaald in een bestemmingsplan. Zelfs de ‘gaten' in de bouwvolumes zijn nauwkeurig vastgelegd en alle functies worden per gebouw en per bouwlaag toebedeeld.
De ARS herhaalt dat het belangrijk is de functies te ontkoppelen van de gebouwen en aan het hele plan toe te delen. De flexibiliteit voor de invulling wordt dan vergroot en het financiële risico verkleind. Het levert ook meer ruimte op voor de ontwikkelende partijen om het programma zo goed mogelijk in te passen in de verschillende bouwvolumes.

LEVENDIGHEID PLEIN

Het verheugt de ARS dat de oost/west-oriëntatie van het centrale plein overeind is gebleven en daarmee de opeenvolging van open ruimten via de Van Tuyll-as. De invulling van het plein tot een levendige, betekenisvolle ruimte blijft echter een punt van zorg. Daarvoor zijn aan beide kanten aaneengesloten plinten gevuld met publieksgerichte functies noodzakelijk en juist daaraan ontbreekt het in dit plan.

HET ZUIDBLOK

Het blok aan de zuidkant is gedraaid, waardoor daar een opening in de pleinwand en een merkwaardig gedefinieerd zijplein ontstaat. De geboden plintlengte is hierdoor onvoldoende en verdwijnt, mede door de gedetailleerd omschreven grote overstekken, als het ware achter het bestaande paviljoen. De bedoelde grootstedelijke cultuurfunctie in de benedenlaag van dit blok zal zich daardoor richten op de Amstelveenseweg óf op het voor de buurt bedoelde zijplein en dus geen bijdrage leveren aan de levendigheid op het centrale plein. Bovendien heeft ARS twijfels bij de haalbaarheid van een cultuurbestemming op deze plek. Ook op de nabij gelegen Zuidas en zelfs in de binnenstad (bijv. Beurs van Berlage) is het niet eenvoudig cultuur van enige betekenis te krijgen. Op lange termijn zou voor belangrijke culturele functies gekeken kunnen worden naar de twee Citroëngebouwen aan de overzijde van de Amstelveenseweg.

HET NOORDBLOK

Het Noordblok mag in het nieuwe plan drie verdiepingen boven de bestaande omgeving uitsteken. Een dergelijke hoogte is volgens de ARS juist minimaal noodzakelijk om tot voldoende grandeur en markering van deze plek te kunnen komen. De supermarkt is nog steeds ondergronds gepland en levert met een entree aan de noordzijde ook geen bijdrage aan de levendigheid op het centrale plein.

Concluderend adviseert de ARS om op korte termijn voor een planvorm te kiezen met ruimere definiëringen, die zich richten op het goed functioneren van de openbare (plein)ruimte.  

Met vriendelijke groet,
Mw. drs. E. Eshuis
(voorzitter)

Dhr. drs. H.C. Grünhagen
(secretaris)